Interpelacje Poselskie

   Okoliczności towarzyszące ubiegłorocznej nowelizacji ustaw podatkowych i dążenie do ich uchwalenia za wszelką cenę spowodowały, że ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku dochodowym od osób prawnych są obarczone wieloma błędami, które już ujawniają się w praktyce gospodarczej. Jednym z kardynalnych błędów, za który odpowiedzialność ponosi minister finansów (on to bowiem - co jest tajemnicą poliszynela - przygotował tzw. poselskie projekty ustaw o zmianie ustaw o obu podatkach dochodowych), jest fatalna jakość przepisów przejściowych w ustawie o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (szczęśliwie nie weszła w życie obarczona jeszcze większymi błędami nowela ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

   W wyniku tego - wzorem dwóch ubiegłych lat - zamiast deklarowanego przez obecną koalicję uproszczenia przepisów podatkowych nie obędzie się bez konieczności urzędowej wykładni nowo wprowadzonych przepisów, w tym niestety tworzenia prawa powielaczowego, co w ostatnich dwóch latach staje się normą.

   Aby uniknąć zróżnicowania interpretacji przepisów przez terenowe organy podatkowe i nie kompromitować zasady demokratycznego państwa prawnego, wobec bylejakości przepisów przejściowych w ustawie z 20 listopada 1999 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

   1. Jak należy rozumieć pojęcie inwestycji, o której mowa w art. 3 ust. 5 wymienionej ustawy?

   2. Jakie zasady, w tym stawki, amortyzacji mają stosować osoby prawne w przypadku przyjęcia środków trwałych do używania przed 2000 r. - ustawowe czy też, jak głoszą niektórzy urzędnicy podatkowi (w tym Ministerstwa Finansów), określone w rozporządzeniu w sprawie amortyzacji, którego podstawa prawna wygasła z końcem 1999 r., a przepisy ustawowe nie przewidują możliwości jego przejściowego stosowania?

   3. Jakie były powody, dla których wykluczono możliwość stosowania współczynników podwyższających stawkę amortyzacji dla nowych środków trwałych w roku przyjęcia ich do używania, a wprowadzono tę możliwość dla tych samych środków od roku następnego (art. 16i ust. 5 ustawy)? Czy w przypadku oddania do używania środka trwałego w grudniu 1999 r. tym następnym rokiem podatkowym jest rok 2000?

   4. Czy niewprowadzenie środka trwałego do ewidencji w miesiącu oddania go do używania oznacza, że środek taki uważa się jako nieujawniony?

   5. Czy w 2000 r. możliwa jest zmiana metody amortyzacji w stosunku do stosowanej do końca 1999 r., w sytuacji gdy przepis nakazujący niezmienność metody wszedł w życie od 2000 r.?

   6. Jak należy rozumieć przepis art. 16h ust. 2 zdanie po średniku w związku z przepisem art. 16k ust. 1 zdanie ostatnie?

   7. Do końca 1999 r. zakres rodzajowy środków trwałych, od których nie można było dokonywać odpisów amortyzacyjnych, był szerszy niż obecny zakres tych środków, które nie podlegają odpisom amortyzacyjnym. Czy oznacza to, że środki trwałe przyjęte do używania przed 2000 r. i wówczas nieamortyzowane, a od 2000 r. podlegające odpisom należy od stycznia br. amortyzować? Czy w tym przypadku odpisy amortyzacyjne są kosztem uzyskania przychodów?

   8. Czy w sytuacji gdy środki trwałe są w roku podatkowym wynajmowane okresowo (np. ze względu na ich sezonową przydatność albo okresowy, ale powtarzający się popyt na usługi najmu), a w pozostałych okresach nie są używane, należy je traktować i amortyzować jak używane sezonowo (art. 16h ust. 1 pkt 3) czy też jako nieużywane ze względu na zaprzestanie działalności (art. 16c pkt 5), choć jest to zaprzestanie okresowe?

   9. Czy w zakładach budżetowych, które do końca 1998 r. przyjęły środki trwałe w nieodpłatny zarząd od jednostek samorządu terytorialnego i w tym okresie, a także po zmianie przepisów od 1999 r., miały prawo je amortyzować, zaliczając odpisy do kosztów uzyskania przychodów, jest to możliwe także w 2000 r. (i później, aż do zakończenia dokonywania odpisów), a jeżeli tak, to na jakiej podstawie prawnej?

   Pytania można mnożyć, bo nowe przepisy są wyjątkowo niejasne. Na razie jednak proszę o odpowiedź na wszystkie wyżej przedstawione.

   Poseł Romuald Ajchler

   Warszawa, dnia 7 stycznia 2000 r.