Panie Premierze! Uchwalona przez parlament na początku 1997 r. ustawa o wychowaniu w trzeźwości
Panie Premierze! Uchwalona przez parlament na początku 1997 r. ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi miała służyć dobru społecznemu jako instrument ograniczania negatywnych zjawisk, jakimi są pijaństwo i alkoholizm, ciągle przybierające w naszym kraju niepokojąco duże rozmiary. Szczególnie smutne i niepokojące jest to zjawisko wtedy, gdy dotyczy młodzieży, wśród której spożycie alkoholu, w szczególności wysokoprocentowego piwa, zastraszająco wzrasta. W tym kontekście można zaobserwować bardzo negatywne zjawisko w zakresie wspomnianej ustawy, polegające na jawnym omijaniu jej zapisów przez nadawców reklam. Ma ono miejsce przede wszystkim w telewizji i polega na tym, że nadawcy reklam, korzystając z luk w ustawie, faktycznie bez przeszkód nadal reklamują alkohol. Na przykład poszczególne browary reklamują swoje produkty jako piwo bezalkoholowe. Tak więc konkretne, popularne gatunki piwa, znane przede wszystkim jako trunki o dużej zawartości alkoholu, reklamowane są na pozór w swoje wersji bezalkoholowej. Dla wzmocnienia reklamowego efektu stosowany jest chwyt z przymrużeniem oka, mający dać widzowi do zrozumienia w sposób niepozostawiający wątpliwości, że tak naprawdę owo reklamowanie piwa bezalkoholowego jest zwyczajną mistyfikacją i chodzi o zachętę do picia piwa z pełną zawartością alkoholu.
Podobnie rzecz ma się z reklamą wysokoprocentowego alkoholu, jakim jest wódka. Jedna z firm produkujących ten trunek wykazała się taką pomysłowością, że wyrób swój reklamuje jako ˝łódkę Bolls˝. Inni jeszcze czynią to pod pozorem walki z tzw. podróbkami. Dlaczego taki stan rzeczy jest możliwy? Przede wszystkim za przyczyną wspomnianych przeze mnie luk w ustawie. Jedna z nich polega na tym, że zakazując reklamy alkoholu, pozostawiono prawo do prezentowania logo firmy, która produkuje alkohol. Aby zmienić tę sytuację, należałoby, być może, zakazać pokazywania w reklamach owego logo, jeśli pokrywa się z logo występującym na napoju alkoholowym. Innym rozwiązaniem byłby całkowity zakaz reklamy piwa, nawet bezalkoholowego, mieszczącego się w granicach dopuszczalnej kategorii do 1,5% alkoholu. Taki zakaz uniemożliwiłby bowiem omijanie prawa za pomocą wspomnianego chwytu z przymrużeniem oka.
Panie Premierze! Prawo powinno być przestrzegane. Takie prawo, które istnieje tylko na papierze i które wszyscy mają za nic, to karykatura prawa. Prawo, aby było skuteczne, musi być spójne i konsekwentne. W kwestii reklamy alkoholu żywię pogląd następujący: należy w tym zakresie wprowadzić przepisy spójne, zdecydowanie zakazujące reklamy alkoholu, a jednocześnie gwarantujące zdecydowane egzekwowanie tego zakazu. Sytuacja obecna jest w moim przekonaniu gorsza, niż gdyby w ogóle nie było zakazu reklamy alkoholu. Mamy bowiem do czynienia z jednej strony z jawnym, i to w bardzo ważnej społecznie dziedzinie, naigrywaniem się z prawa przez ludzi zobowiązanych do jego przestrzegania, a z drugiej - z jego kompromitacją poprzez fakt, że władza przyzwala na takie jego traktowanie. Do zwrócenia się do pana premiera - jako szefa władzy wykonawczej - skłaniają mnie bardzo częste przypadki podnoszenia tego problemu przez wyborców, wręcz domagających się reakcji władz i ukrócenia obecnej złej praktyki.
W związku z powyższym zwracam się do pana premiera z następującym pytaniem: Co zamierza pan zrobić, jaką inicjatywę podjąć, aby zmienić wspomniany stan rzeczy, polegający na stałym naruszaniu powagi prawa?
Poseł Grzegorz Kurczuk
Warszawa, dnia 6 stycznia 2000 r.