Szanowny Panie Ministrze! W związku z licznymi prośbami obywateli pragnę zwrócić się do pana
Szanowny Panie Ministrze! W związku z licznymi prośbami obywateli pragnę zwrócić się do pana ministra o wskazanie właściwej procedury i trybu działań podległych panu urzędów skarbowych w sprawach realizacji uprawnień podatników wynikających z art. 21 ust. 3, ust. 6 i ust. 6a ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wniosek mój wynika z informacji o stosowaniu przez poszczególne organa podatkowe pierwszej instancji odmiennych praktyk w tym zakresie, często rozbieżnych z moim rozumieniem zapisów prawa podatkowego rangi ustawowej, jak i z wydanymi przez pana wytycznymi do organizacji pracy urzędów skarbowych z dnia 15 sierpnia 1998 r. (załącznik do decyzji nr 4/OS). W szczególności uprzejmie wnoszę o ustosunkowanie się do każdej z niżej przedstawionych tez.
1. Moim zdaniem przywołane przeze mnie zapisy ustawy nadają podatnikom prawo zwrotu podatku, a na urzędy skarbowe nakładają obowiązek terminowej realizacji tego uprawnienia. Biorąc pod uwagę, iż prawo podatkowe jako prawo publicznoprawne nie jest prawem ekwiwalentnym i takie też są prawa stron stosunków prawnych - z jednej strony podatników, z drugiej organów skarbowych, urzędy skarbowe, których zadaniem jest m.in. kontrolowanie wywiązywania się przez zobowiązanych podatników z obowiązków prawem podatkowym określonych, powinny dołożyć, zgodnie z zasadą praworządności, wszelkich starań do wzorowego wypełniania obowiązków nałożonych przez to prawo na siebie. Ewentualne naruszanie przez organa skarbowe obowiązku terminowego dokonania zwrotu jest moim zdaniem w pełni naganne.
2. Termin realizacji praw podatników określony w ust. 6 oraz w ust. 6a art. 21 ustawy jest terminem materialno-prawnym, w związku z czym z uprawnienia wynikającego ze zdania drugiego ust. 6 urzędy skarbowe mogą skorzystać jedynie do czasu upływu tego terminu. Po uchybieniu terminowi organy podatkowe zostają pozbawione, a właściwie same się pozbawiają, skutecznej prawnie możliwości jego przedłużenia i zobowiązane są do niezwłocznego dokonania zwrotu podatku. Nie wyklucza to możliwości wszczęcia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wielkości zwrotu podatku w innej wysokości czy prowadzenia czynności sprawdzających, czynności tych urząd może dokonywać bowiem w każdym czasie. A stosowne zapisy dotyczące obowiązku zwrotu podatku (ewentualnie wsparte skorzystaniem z uprawnienia wynikającego z art. 33 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa) otrzymanego nienależnie gwarantują zabezpieczenie interesów skarbu państwa.
3. Przedłużanie terminu zwrotu po uchybieniu jemu stanowi również naruszenie zasady ochrony praw nabytych, gdyż w myśl ust. 7 sankcjonuje dla podatnika nabycie prawa do odsetek od dnia przekroczenia terminu w wysokości jak od nadpłaty w rozumieniu przepisów o zobowiązaniach podatkowych, a w przypadku skutecznego przedłużenia odsetki te w myśl zdania drugiego ust. 5 art. 21 ustawy są określone odmiennie, mniej korzystnie dla podatnika (analogicznie jak opłata prolongacyjna), co w sposób oczywisty pozbawia podatnika praw nabytych.
4. Zgodnie z pana wytycznymi z 15 sierpnia 1998 r. (§ 8 ust. 2) skuteczną formą przedłużenia może być jedynie wydanie decyzji administracyjnej, co jest jednoznaczne z uprzednim wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku. Wniosek strony zawarty w deklaracji VAT-7 czy wniosek na podstawie art. 6a ustawy nie stanowią bowiem wniosku strony o wszczęcie postępowania w tej sprawie, a jedynie żądanie dokonania materialno-technicznej czynności przez urząd, pogląd ten podziela jednolicie ukształtowane w tej sprawie orzecznictwo NSA. Stosowane powszechnie przez urzędy skarbowe formy wydawania postanowień lub zawiadomień nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie i pozbawione jest prawnej skuteczności.
W związku z powyższym proszę pana ministra o odpowiedź na pytanie: Kiedy Ministerstwo Finansów wyda i przekaże do jednolitego stosowania przez urzędy i izby skarbowe urzędową interpretację przepisów w sprawie realizacji uprawnień podatników wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym?
Mając nadzieję na pilną odpowiedź, załączam serdeczne życzenia pomyślności oraz sukcesów w nadchodzącym Nowym Roku, kierowane do pana oraz do pracowników kierowanego przez pana urzędu.
Z wyrazami szacunku
Poseł Marek Wikiński
Warszawa, dnia 4 stycznia 2000 r.