Jako posłowie - członkowie KKFiT, po zapoznaniu się z dokumentami i opinią prawną Biura
Jako posłowie - członkowie KKFiT, po zapoznaniu się z dokumentami i opinią prawną Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu, wnosimy do pana premiera o podjęcie stosownych decyzji w sprawie przekazania majątku GON w Szczyrku w zarząd COS w Warszawie, w celu utworzenia Ośrodka Przygotowań Olimpijskich Sportów Zimowych.
Stan prawny majątku GON przedstawia się następująco:
Składniki majątku GON mają różną własność i wyglądają następująco:
1. Majątek GON pozostający nadal na stanie majątkowym GSW SA KWK Knurów powstały przed 5 grudnia 1990 r., sfinansowany z centralnych środków inwestycyjnych przeznaczonych na budowę kopalń. Stanowi go 7 budynków, lądowisko helikoptera, parkingi na 450 samochodów, działki pod stacjami niektórych wyciągów i droga dojazdowa.
Gliwicka Spółka Węglowa SA uwłaszczając się na tym majątku (na podstawie ustawy DzU nr 79, poz. 464 z 1990 r.) nie opłaciła do budżetu państwa równowartości tego majątku. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych majątkiem skarbu państwa będącym w ich zarządzaniu lub użytkowaniu na podstawie § 7 centralne środki inwestycyjne jako pochodzące z budżetu państwa nie mogą być uznane za środki własne GSW SA. Tę część majątku GON udało się GSW SA ukryć przed zajęciem przez komornika urzędu skarbowego za niepłacenie VAT dzięki temu, że część majątku GON była przekazana aportem do GAT SA.
2. Majątek powstały jak w pkt. 1 i podobnie nieopłacony przez GSW SA do budżetu za uwłaszczenie się na nim. Obecnie jest na stanie księgowym GAT SA po przekazaniu aportem z GSW SA.
3. Majątek nabyty po 5 grudnia 1990 r. na własność GSW SA - przekazany aportem do GAT SA.
4. Majątek nabyty przez GSW SA po 1990 r. pozostający nadal na stanie GSW SA KWK Knurów.
5. Majątek nabyty po 1 lutego 1994 r. przez GAT SA.
6. Majątek prywatny (działki na trasach zjazdowych i pod wyciągami).
Zmiany prawne zaistniałe w trakcie załatwiania dezyderatu nr 3/99 Komisji Kultury Fizycznej i Turystyki z dnia 13 marca br.:
1. Walnym zgromadzeniem dla GSW SA jest obecnie minister przemysłu, a nie minister skarbu państwa. Akcje GSW SA należą nadal w 100% do skarbu państwa.
2. Zajęcie akcji Gliwickiej Agencji Turystycznej SA należących w 100% do GSW przez komornika I Urzędu Skarbowego w Gliwicach za zobowiązania GSW SA z tytułu podatku VAT. Obawy przedstawione przez posłów na posiedzeniu KKFiT w dniu 19 maja 1999 r., że istnieje zagrożenie powstania Ośrodka Przygotowań Olimpijskich, bo za długi GSW SA ktoś za niewielkie pieniądze wykupi majątek GON, stają się realne.
Przejęcie przez COS majątku GON może być różne dla poszczególnych rodzajów własności i przedstawia się następująco:
Ad 1. GSW SA nie opłaciło uwłaszczenia się na majątku skarbu państwa (do opłacenia wartość majątku ok. 2,5 mln zł plus kara i odsetki na podstawie ustawy karnej skarbowej). Minister gospodarki jako walne zgromadzenie GSW SA może podjąć uchwałę o przekazaniu majątku GON do COS. Majątek ten zostanie przekazany nieodpłatnie bez konieczności jego wyceny wg aktualnej wartości księgowej. COS zarządza majątkiem skarbu państwa, więc dokąd majątek ten nie będzie sprzedawany, wycena nie jest konieczna. Wystarczy zmienić wpisy w księgach wieczystych, ponownie wpisując jako właściciela skarb państwa.
Gdyby uchwała taka nie została podjęta przez ministra gospodarki, GSW SA winno ten majątek wykupić od skarbu państwa, czego przy obecnym zadłużeniu wobec budżetu państwa nie jest w stanie zrobić.
Ad 2. Ponieważ wartość aportu w części dotyczyła majątku powstałego ze środków inwestycyjnych centralnych (środków budżetowych) i przez GSW SA nie zostało opłacone uwłaszczenie (do płacenia wartość majątku ok. 1 mln zł plus kara i odsetki z ustawy karnej skarbowej), GSW SA winna umorzyć akcje GAT SA do wartości tego majątku. Tak uwolniony majątek trwały GAT SA winna przekazać do COS nieodpłatnie dowodem księgowym PT.
Ad 3. Minister finansów umorzy dług GSW SA z tytułu podatku VAT do wysokości wartości majątku (wartość majątku ok. 500 000 zł).
GSW SA umorzy akcje GAT SA o tej wartości, a GAT SA przekaże nieodpłatnie dowodem księgowym PT ten majątek na stan COS. Niezależnie od tego, dla działek należy przenieść notarialnie własność na skarb państwa.
Ad 4. Minister finansów umorzy dług GSW SA z tytułu VAT do wysokości wartości majątku (3 działki o wartości ok. 30 000 zł). Minister przemysłu umarza akcje GSW SA o tej wartości, a GSW SA nieodpłatnie przekazuje ten majątek do COS, wpisując jako właściciela skarb państwa.
Ad 5. Majątek na stanie GAT SA ma aktualną wartość księgową.
GSW SA jako walne zgromadzenie GAT SA podejmie uchwałę o sprzedaży przez GAT SA dla COS tej części majątku o wartości ok. 1,5 mln zł.
Ad 6. Własność tej części majątku nie ulegnie zmianie w najbliższym czasie, bo nie stanowi ona zagrożenia dla działalności przyszłego Ośrodka Przygotowań Olimpijskich, ponieważ właściciele popierają jego utworzenie.
Uzasadnienie:
1. Obiekty dla obu ośrodków położone są na północnym stoku pasma Skrzycznego i stanowią jedyny w Polsce naturalny pełny komplet tras zjazdowych z licencją FIS dla narciarstwa alpejskiego i snowboardu o parametrach olimpijskich. Tak duży kompleks pozwoli udostępnić na przemian trasy zjazdowe dla wyczynu bez szkody dla narciarstwa masowego.
2. Obydwa ośrodki są dochodowe, a po połączeniu poprawi się możliwość zarządzania nimi, a tym samym poprawi się ich kondycja finansowa. Zyski z GON zasilą COS, co spowoduje odciążenie budżetu dla utrzymania niedochodowych obiektów sportowych (skocznie narciarskie, half pipe, narciarskie trasy biegowe). Dotacji z totalizatora wymagać będą tylko duże inwestycje sportowe. W latach 1995-1998 zarząd GAT SA zainwestował w GON tylko ok. 42% jego zysku brutto. Brak podnoszenia standardu tras narciarskich powoduje odpływ narciarzy przede wszystkim do Austrii, co generuje straty w gospodarce Szczyrku.
3. Powstanie tak dużego kompleksu narciarskiego umożliwi usprawnienie ruchu narciarskiego w Szczyrku i złagodzi komunikacyjne niedogodności z nim związane.
4. Dla skarbu państwa przekazanie majątku GON do COS nie stanowi żadnego zagrożenia, bo majątek będący w zarządzie COS stanowi własność skarbu państwa. Nad majątkiem GON przekazanym do GAT SA minister skarbu państwa traci pełną kontrolę i może nie zdążyć zareagować na niekorzystną prywatyzację. Ponadto prywatyzacja GAT SA nie zasili budżetu państwa.
5. GON powstał z centralnych środków inwestycyjnych przeznaczonych na budowę kopalń, a więc ze środków budżetowych. Środki te na budowę ośrodka narciarskiego zostały więc wydane nielegalnie. Gdyby te inwestycyjne środki centralne zostały zaplanowane przez rząd na budowę ośrodka narciarskiego (obiekt typowo sportowy), to skierowane byłyby do Przedsiębiorstwa Imprez Sportowych (obecny COS) i obiekty GON byłyby obecnie we władaniu prezesa UKFiT, tj. w zarządzie COS.
6. GSW SA, uwłaszczając się na majątku powstałym ze środków centralnych, winno opłacić do budżetu państwa jego wartość rynkową wycenioną na dzień przejęcia zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi w ich zarządzie lub użytkowaniu (DzU nr 23, poz. 97 ze zm., DzU nr 127, poz. 628 z 1994 r.). GSW SA, przejmując więc majątek GON na podstawie oświadczenia, że powstał on ze środków własnych, dokonała bezprawnego uszczuplenia należności budżetowych i winna z tego tytułu zapłacić karę na podstawie ustawy karnej skarbowej. Majątek ten zatem nieodpłatnie winien być przekazany do dyspozycji prezesa UKFiT. Niezależnie od tego, zadłużenie GSW SA wobec państwa nie pozwala jej nabywać majątku bez uprzedniego uregulowania zobowiązań.
7. W ramach restrukturyzacji górnictwa w ˝Biznesplanie Gliwickiej Spółki Węglowej SA na lata 1996 do 2000 z perspektywą do 2005˝ zatwierdzonym przez MSP zapisano: ˝obiekty sportowo-rekreacyjne, domy kultury, domy górnika oraz kluby będą przekazywane nieodpłatnie, sprzedane lub wydzierżawione gminom, fundacjom lub stowarzyszeniom˝. Tylko z ośrodków wczasowych i majątku o charakterze produkcyjno-usługowym niezwiązanym z węglem miały powstać odrębne podmioty gospodarcze.
GON jako ośrodek sportu masowego nie powinien być połączony z domami wczasowymi i jako ośrodek sportu masowego może być zgodnie z biznesplanem przekazany do dyspozycji prezesa UKFiT odpłatnie bądź nieodpłatnie.
8. Niezbędne jest zakwestionowanie aportu z powodu rażącego zaniżenia wyceny majątku (np. wyciągi wyceniono na 25% rocznych zysków z nich uzyskiwanych, a grunty po 2,5 zł, tj. co najwyżej 20% ich wartości) i przekazania aportem wyciągów w całości jako urządzeń, tymczasem są one budowlami na trwałe związanymi z gruntem. Zatem elementy wyciągów (podpory, perony, stacje zwrotne i budki peronowe), ok. 30% ich wartości, stanowią własność poszczególnych właścicieli gruntów. Przeprowadzenie tej procedury będzie jednak bardzo długotrwałe, ale może okazać się konieczne.
9. Górnicy korzystają z GON na takich samych zasadach jak wszyscy. Nie mają żadnych przywilejów w postaci wejścia bez kolejki bądź ulgowych przejazdów, a zyski z ośrodka nie zasilają funduszu socjalnego.
Zyski z funkcjonowania GON w GAT mają tylko przedstawiciele związków zawodowych, którzy zasiadają w radzie nadzorczej GAT SA. W ramach przygotowań do prywatyzacji zacierane są nawet ślady górniczego pochodzenia tego majątku. GON Szczyrk ma obecnie nazwę Ośrodek Narciarski Czyrna-Solisko. Podobnie jest z GON w Korbielowie, który nazywa się Ośrodek Narciarski Pilsko. Tak więc przekazanie GON do COS nie wpłynie w żaden sposób na sytuację socjalną górników lub znacząco na sytuację finansową kopalń. Jednodniowy przepływ środków finansowych GSW SA wynosi ok. 14 000 000 zł.
10. Przejęcie GON przez COS pozwoli zatrzymać wypływ zarobionych w Szczyrku pieniędzy (po ostatniej zimie GAT SA wydał w innych ośrodkach GAT SA ok. 3,8 mln zł z zysku GON, co stanowi niemal połowę budżetu Urzędu Miasta Szczyrk), ale liczyć na dofinansowanie z Totalizatora Sportowego do budowy zimowych obiektów sportowych i infrastruktury COS, niezbędnej dla Ośrodka Przygotowań Olimpijskich. Obiekty te przede wszystkim napędzą koniunkturę gospodarki Szczyrku.
11. W COS tereny GON mają większą szansę na przyspieszenie rozwoju i poprawę pobytu narciarzy masowych. Zyskają zatem przede wszystkim mieszkańcy Śląska, tym samym górnicy, bowiem z tego rejonu jest ok. 50% korzystających z tras w Szczyrku.
12. Prywatyzacja GON spowoduje zagrożenie dla sportu wyczynowego, zwłaszcza woj. śląskiego i istniejącej w Szczyrku Szkoły Mistrzostwa Sportowego Sportów Zimowych.
Brak zainteresowania inwestycjami sportowymi przez prywatnego właściciela ośrodka jest naturalny, bo nastawiony on jest tylko na zysk. Przykładem jest stok ˝Beskidek˝ w Szczyrku i ˝Nosal˝ w Zakopanem.
Podniesie to koszty dostępu do obiektów sportowych i spowoduje konieczność zwiększenia dotacji z budżetu na utrzymanie kadry w dyscyplinach zimowych.
Wobec powyższego wnosimy o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy możliwość utworzenia Ośrodka Przygotowań Olimpijskich w Szczyrku na bazie połączonych obiektów COS i GOBI jako jedynego miejsca w Polsce, które ma pełny komplet tras i obiektów o parametrach FIS, mogących stanowić arenę olimpijską dla narciarstwa alpejskiego oraz snowboardu i poza Tatrami jedynego miejsca, gdzie są do tego naturalne warunki, wolno zaprzepaścić przez prywatyzację należącego do skarbu państwa majątku GON? Czy w takim przypadku winniśmy się w ogóle kierować efektem ekonomicznym? Czy efekty finansowe uzyskane z prywatyzacji będą współmierne do strat w budżecie, które spowoduje utrudnienie dostępu do tej bazy dla sportu wyczynowego po jej sprywatyzowaniu?
2. Czy ważniejsze jest uzyskanie jednorazowych wpływów do budżetu w wysokości około jednorocznych zysków Górniczego Ośrodka Narciarskiego, uzyskanych w wyniku jego prywatyzacji, od zapewnienia trwałego corocznego zasilania zakładu budżetowego, jakim jest COS, zyskiem z GON? COS utrzymuje nieprzynoszące dochodów obiekty sportowe, jak skocznie narciarskie, tor saneczkowy oraz trasy biegowe. Jeżeli COS nie będzie miał możliwości wypracowania środków na ich utrzymanie, to i tak koszty remontów tych obiektów spadną na barki budżetu państwa. Czy nie lepszym rozwiązaniem jest więc zapewnienie COS możliwości zarabiania?
3. COS w swojej działalności statutowej ma udostępnienie obiektów dla sportu wyczynowego. W przypadku sportów zimowych jest to w Polsce jedyna baza, która jest udostępniana do treningów. Są to oszczędności budżetowe UKFiT, bo zmniejsza to ilość wyjazdów treningowych kadry za granicę. Dzięki przyłączeniu GON do GOS, wyłączenie jednego odcinka trasy zjazdowej dla wyczynu umożliwi robienie objazdów i nie będzie żadnej kolizji z masowym ruchem narciarskim. Kluby sportowe, uzyskując możliwość tańszego treningu, osiągną lepsze wyniki, co nie jest bez znaczenia przy z roku na rok mniejszych dotacjach państwa na sport. Czy właściciel sprywatyzowanego obiektu sportowego będzie zainteresowany udostępnieniem tras dla wyczynu? Jeżeli tak, to za duże pieniądze i czy dzięki prywatyzacji aby nie uzyskamy odwrotnego efektu, tj. większych wydatków niż wpływy z niej wynikające?
4. Czy Gliwicka Spółka Węglowa jako jeden z największych dłużników wobec budżetu państwa i ZUS jest w stanie wykupić majątek GON od skarbu państwa bez powiększenia tych długów?
Ośrodek powstał z centralnych środków inwestycyjnych i GSW SA uwłaszczyła się na nim, nie opłacając do budżetu równowartości tak powstałego majątku. Oprócz równowartości majątku GSW SA powinna zapłacić kary na podstawie ustawy karnej skarbowej, które też tylko powiększą jej zobowiązania wobec budżetu.
Czy nie lepszym rozwiązaniem jest przekazanie majątku GON w zarząd COS i odciążenie GSW SA od tych zobowiązań i pomniejszenie zadłużenia, którego GSW i tak nigdy nie spłaci budżetowi?
5. Przez to, że GON po przekazaniu będzie funkcjonował w ramach COS Oddział w Szczyrku pieniądze zarobione na tym majątku w całości będą wydawane na rozwój i utrzymanie tego najbliżej położonego Śląska ośrodka narciarskiego. Skorzystają z tego narciarze z całej Polski, ale ze Śląska przyjeżdża ich najwięcej. Dzisiaj jedyną korzyścią dla górników jest fakt, że mają blisko ośrodka narciarskiego. Od 1989 r. górnicy nie mają na wyciągach wejść bez kolejki, a od 1984 r., to jest od utworzenia Gliwickiej Agencji Turystycznej SA przez GSW SA, wpływy z GON nie zasilają funduszu socjalnego kopalń. Korzyść odnosi tylko kilku działaczy związkowych, którzy są w radzie nadzorczej GAT SA. Prywatyzacja GON może o niezauważalną kwotę obniżyć zadłużenie GSW SA, nie dając nic górnikom. Czy dzisiaj ktoś jest w stanie zapewnić, że po sprzedaniu majątku GON, właściciel zyski będzie przeznaczał na rozwój bazy sportowej?
6. Aktualny biznesplan GSW SA zakłada, że obiekty sportowe (a takim jest GON) należy nieodpłatnie przekazać lub sprzedać fundacjom, samorządom itp. Czy aby brak zgody GSW SA nie wiąże się tylko z chęcią przejęcia tego dochodowego majątku przez ludzi związanych z Gliwicką Spółką Węglową?
7. Czy można nie zwrócić uwagi na fakt, że prywatni właściciele 60% powierzchni gruntów, na których położony jest GON dają poparcie dla przyłączenia GON do COS, stawiając utworzenie Ośrodka Przygotowań Olimpijskich wyżej niż prywatyzację GON z ich udziałem?
Z poważaniem
Posłowie Tadeusz Tomaszewski
i Władysław Bułka
Warszawa, dnia 9 listopada 1999 r.