Interpelacje Poselskie

   Szanowny Panie Ministrze! Jednym z najbardziej istotnych elementów kryzysowych w polskim przemyśle węglowym jest rola sprawcza odgrywana w tym kryzysie przez Komisję Europejską. Ta instytucja jest nie tylko organem wykonawczym Wspólnoty Europejskiej (czyli dawnej Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej) oraz organem Unii Europejskiej. Komisja Europejska jest także organem wykonawczym Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, gdyż już w 1967 r. został zlikwidowany w tej wspólnocie organ wykonawczy, nazwany Wysoką Władzą.*) O tym mało kto pamięta w Polsce, poza kompetentnymi urzędnikami w pana ministerstwie. Ale nie tylko pan minister pamięta, że polskie przemysły węglowy i energetyczny zostały rozbudowane w latach 1956-1989 wielkim wysiłkiem społecznym w strategicznym interesie Polski. Interes ten polega m.in. na posiadaniu silnego zaplecza energetycznego w gospodarce produkcyjnej i komunalnej. Polskie górnictwo węglowe i energetyka są konkurencyjne wobec przemysłów węglowych i energetycznych w krajach zachodnioeuropejskich, które należą do Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Komisja Europejska narzuca rządowi polskiemu politykę zamykania kopalń węgla i współpracujących z nimi elektrowni. Posługuje się w związku z tym m.in. szantażem politycznym w sprawie członkostwa Polski w UE. Celem Komisji Europejskiej, która działa w interesie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, jest maksymalne ograniczenie konkurencyjności polskiego górnictwa i energetyki. O tym nie chce pan pamiętać. Jednakże strajkujący górnicy KWK ˝Siersza˝ oraz broniące ich środki przekazu przypominają krajowi tę oczywistą prawdę. Jak również przypominają o tym, że przed 1989 r. zbudowano na Śląsku nowe kopalnie i nowe elektrownie po to m.in., żeby górnicy ze Śląska i Małopolski nie musieli szukać pracy poza granicami kraju, jak to bywało przed I i II wojną światową. Polityka pana rządu jest więc polityką antyrobotniczą i antynarodową, gdyż w interesie narodowych przemysłów zachodnioeuropejskich pozbawia pracy polskich robotników oraz niweczy bezpieczeństwo energetyczne państwa polskiego.

   Mając powyższe na uwadze, proszę uprzejmie o udzielenie przez pana ministra odpowiedzi na następujące pytania:

   1) Czy prawdą jest, że współczesny rynek nie zapewnia gałęziom surowcowym przemysłu ekwiwalentnej zapłaty za wytwarzane towary, a w szczególności, że sprzedaż węgla kamiennego jest wymuszana przez rynek po cenie niższej od kosztów wydobycia?

   2) Czy prawdą jest, że, w celu zapewnienia równowagi makroekonomicznej, czynniki polityczne, m.in. w krajach Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali, stosują subwencje do produkcji węgla kamiennego oraz inne instrumenty administracyjno-ekonomiczne, które umożliwiają funkcjonowanie narodowego przemysłu węglowego w tych krajach?

   3) Czy znane są panu administracyjno-ekonomiczne instrumenty obronne rządów krajów OPEC, którymi chronią one interesy swoich przemysłów wydobywających ropę naftową?

   4) Czy prawdą jest, że rząd RP nie rozważał dotychczas konieczności przyjęcia w polityce przemysłowej i finansowej instrumentów chroniących polski przemysł węglowy analogicznie do instrumentów administracyjno-ekonomicznych, stosowanych przez czynniki polityczne, które ochraniają przemysły surowcowe, wymienione w pytaniach 2 i 3?

   5) Czy prawdą jest, że rząd RP nie rozważał jeszcze możliwości zastosowania w Polsce racjonalnej strategii rozwoju kompleksu paliwowo-energetycznego, będącej warunkiem koniecznym, ale nie wystarczającym, realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju kulturalno-gospodarczego kraju do 2024 r., lecz uległ bezprawnym naciskom Komisji Europejskiej, która w interesie zachodnioeuropejskiego kompleksu rolno-przemysłowego narzuciła mu wytyczne, prowadzące do wygaszania aktywności gospodarczej polskiego sektora rolniczego i przemysłowego, m.in. w dziedzinie górnictwa węglowego, chociaż wytyczne te są sprzeczne z Układem Europejskim?

   6) Czy przed zatwierdzeniem planów restrukturyzacji przemysłu węglowego analizował pan, jako szef resortu gospodarki w porozumieniu z innymi ministrami rządu RP, koszty równowagi oraz poziom równowagi bilansu paliwowo-energetycznego Polski w przypadku wykonania planu likwidacji kopalń węgla kamiennego, narzucanego przez Komisję Europejską, jak również kompleksowe koszty zabezpieczenia socjalnego dla terenów o strukturalnym bezrobociu, koszty degradacji psycho-fizycznej młodego pokolenia w rodzinach bezrobotnych po zlikwidowanych kopalniach i degradacji cywilizacyjnej dawnych osiedli górniczych oraz alternatywnie: w przypadku zaniechania planów likwidacji kopalń - koszty i poziom równowagi bilansu paliwowo-energetycznego w horyzoncie 2024 r.?

   7) Jakie kwoty w Polsce produkcji węgla i produkcji energii elektrycznej prognozuje rząd RP na 2024 r.? Jaki wolumen PKB można wytworzyć na bazie prognozowanej na 2024 r. produkcji energii elektrycznej?

   8) Jaka jest aktualna sumaryczna wielkość produkcji węgla kamiennego i energii elektrycznej w krajach członkowskich Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali? Jakie są tamtejsze prognozy produkcyjne krótko- i długoterminowe w dziedzinie produkcji węgla kamiennego i energii elektrycznej?

   9) Jakie zmiany należy wprowadzić do prawa polskiego, żeby powstały warunki ustawowe do funkcjonowania spółek produkcyjnych, złożonych z kopalni oraz elektrowni, np. z KWK ˝Siersza˝ oraz Elektrowni w Trzebini?

   10) Skąd miałaby otrzymywać węgiel Elektrownia w Trzebini w razie likwidacji KWK ˝Siersza˝?

   11) Czy KWK ˝Siersza˝ osiągnęła w ostatnim okresie sprawozdawczym najlepsze wyniki ekonomiczne ze wszystkich kopalń, należących do Nadwiślańskiej Spółki Węglowej? Czy górnicy z KWK ˝Siersza˝ w ostatnim czasie zrezygnowali z podwyżek płac, żeby poprawić wyniki finansowe wydobycia węgla?

   12) Czy pan minister zamierza interweniować na rynku krajowym w celu likwidacji systemu zbędnych pośredników w handlu węglem, który to system prowadzi do nieuzasadnionego wzrostu cen węgla nie związanego z kosztami wydobycia?

   13) Czy pan minister zamierza wystąpić przeciwko brytyjskim oskarżeniom polskich eksporterów węgla kamiennego o stosowanie cen dumpingowych? Czy zamierza pan bronić polski rynek przed napływem węgla z krajów Europy Wschodniej, produkujących ten surowiec w warunkach pracy półniewolniczej (nieopłacanej przez wiele miesięcy)?

   14) Czy pan minister zamierza podjąć w porozumieniu z ministrem pracy na forum rządu działania, które umożliwią niezwłoczne zlikwidowanie ˝kominów płacowych˝ na wysokich stanowiskach w spółkach węglowych?

   15) Czy pan minister zamierza polecić swoim przedstawicielom rozpoczęcie rozmów z przedstawicielami załogi KWK ˝Siersza˝ w celu doprowadzenia do sprawiedliwego i sensownego, a nie biurokratycznego rozwiązania konfliktów w interesie kraju, regionu, środowiska lokalnego, branży oraz załogi KWK ˝Siersza˝?

   Życzę panu ministrowi i górnikom, żeby wypracowano wspólnie na płaszczyźnie komisji administracyjno-związkowej pozytywne rozwiązanie dla postulatu kontynuowania produkcji w KWK ˝Siersza˝ i w innych kopalniach, bez oglądania się na biurokratyczne nakazy Komisji Europejskiej, które nie są wiążące dla rządu RP w świetle Układu Europejskiego, a mają na celu zlikwidowanie polskiego potencjału paliwowo-energetycznego w interesie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali.

   Z wyrazami szacunku

   Poseł Janusz Dobrosz

   Wrocław, dnia 8 listopada 1999 r.