Szanowny Panie Ministrze! Kościół katolicki jest finansowany w naszym kraju z dwóch głównych źródeł:
Szanowny Panie Ministrze! Kościół katolicki jest finansowany w naszym kraju z dwóch głównych źródeł: z darowizn wiernych oraz z pieniędzy państwowych. Pomimo jednoznacznych zapisów Prawa kanonicznego (kanon 222), nakładających na wiernych obowiązek zapewnienia Kościołowi niezbędnych środków do sprawowania kultu, prowadzenia dzieł apostolstwa, a także godziwego utrzymania urzędników kościelnych, w strukturze dochodów Kościoła jednoznacznie przeważają pieniądze państwowe. Nauczanie religii w szkołach, opłacanie katechetów, utrzymywanie wyższych uczelni katolickich, tworzenie na państwowych uczelniach wydziałów teologicznych, to tylko niektóre, choć bez wątpienia najbardziej kosztowne, sfery działalności duszpasterskiej, którymi obciążony został budżet państwa. Dodatkowymi obciążeniami dla kasy państwowej na rzecz Kościoła są liczne ulgi i zwolnienia podatkowe, jak np. zwolnienia kościelnych osób prawnych z podatku od działalności gospodarczej, która w ciągu dwóch lat zostanie przekazana na kult, szkoły katolickie itp., zwolnienie Kościoła z podatku od nieruchomości, zwolnienia celne (zresztą nagminnie nadużywane) na przedmioty kultu oraz materiały propagandowe.
W kraju tak biednym, jak Polska, w którym pieniędzy budżetowych brakuje na zabezpieczenie prawidłowego funkcjonowania państwa, należy się chyba zastanowić nad celowością wydawania ogromnych sum z państwowej kasy na utrzymanie ˝autonomicznego i niezależnego˝ Kościoła. Najwyższy chyba czas rozpocząć poważną dyskusję nad zmianami w stosunkach finansowych między państwem a Kościołem, szczególnie teraz, gdy trwają prace nad przyszłorocznym budżetem, a stan finansów państwa stoi na progu załamania. Tym bardziej, że ze strony Kościoła również słychać głosy mówiące o potrzebie zmian systemu finansowania Kościoła w Polsce, gdyż system polegający na ofiarności nie jest według niego tak skuteczny jak niegdyś. Mówi on również o konieczności ujawnienia finansów Kościoła, co z pewnością byłoby dobrym wstępem do dalszej dyskusji.
Panie ministrze, ile pieniędzy z budżetu państwa, a więc pieniędzy podatników (co zawsze pan podkreśla!), którzy nie wszyscy są katolikami, zostaje rocznie przekazane na funkcjonowanie Kościoła katolickiego (proszę wziąć pod uwagę koszty nauczania religii w szkołach państwowych, utrzymanie wyższych uczelni teologicznych, utrzymanie kapelanów wojskowych, Fundusz Kościelny itp.)?
Ile pieniędzy nie wpływa rocznie do budżetu państwa z tytułu ulg celnych i podatkowych, które przysługują kościelnym osobom prawnym?
Jak pan ocenia, z punktu widzenia finansów państwa, możliwość i zasadność wprowadzenia w Polsce podatku kościelnego wzorowanego na rozwiązaniach niemieckich? Czy system, w którym każdy obywatel zostaje opodatkowany na rzecz wybranego przez siebie Kościoła i w którym państwo po przekazaniu tej składki zwolnione jest z wszelkich dodatkowych form finansowania działalności kościelnej, nie jest systemem nie tylko gwarantującym porządek, przejrzystość i równoprawność w finansowaniu kościołów i związków wyznaniowych, ale również umożliwiającym oddzielenie finansów Kościoła od finansów państwa, w którym nie wszyscy obywatele są katolikami?
Jakiej wysokości musiałoby być obciążenie podatkowe dla statystycznego Polaka wyznania katolickiego, aby pieniądze pochodzące z podatku kościelnego zaspokoiły potrzeby finansowe Kościoła katolickiego dotychczas pokrywane z budżetu państwa?
Z szacunkiem
Poseł Izabella Sierakowska
Lublin, dnia 25 października 1999 r.