Szanowny Panie Premierze! W ostatnich czasach jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej otrzymałem liczne
Szanowny Panie Premierze! W ostatnich czasach jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej otrzymałem liczne zapytania od byłych funkcjonariuszy Policji, obecnie emerytów lub rencistów, którzy na mocy art. 117 ustawy o Policji wybrali zamiast świadczenia emerytalno-rentowego uposażenie, jakie przysługiwało im na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, od którego, zgodnie z art. 30 ustawy o podatku od osób fizycznych, winien być pobierany podatek zryczałtowany w wysokości 20%, czy organy finansowe Policji, będące w przedmiotowym zakresie organami podatkowymi, pobierając od stycznia br. podatek w wysokości 27,5% tylko na podstawie pisma nr PS-5/IMD-0150-333/99 z dnia 26 lutego 1999 r. stanowiącego wyjaśnienie, które opracowane zostało w kierowanym przez pana ministerstwie, działają zgodnie z przepisami prawnymi i czy takie postępowanie organów państwowych jest zgodne z zasadami konstytucyjnymi.
Uważam, iż na obydwa pytania należy odpowiedzieć: nie, gdyż podstawą prawną do pobierania składki na ubezpieczenie zdrowotne powyżej kwoty ustalonego prawnie zryczałtowanego podatku winien być przepis prawny, a w żadnym wypadku nie mogą być wątpliwości interpretacyjne, o których dowiaduje się obywatel po fakcie, i nie ma już ustawowego prawa wyboru.
Nie ulega wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie jest luka prawna. Zgodnie z pierwszą treścią art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153) obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego nie dotyczył osób pobierających uposażenie po zwolnieniu ze służby, a mogły one ubezpieczyć się dobrowolnie i deklarować kwotę miesięcznego dochodu (art. 9 ust. 1 i 2). Natomiast na podstawie art. 30 ust. 1 pan minister miał określić w drodze rozporządzenia sposób i tryb odliczania składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne m.in. ˝od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne˝, co do których stosowany jest pobór zryczałtowanego podatku.
Do chwili obecnej nie wykonał pan w pełni delegacji ustawowej w tym zakresie.
Cytowane wyżej przepisy zostały istotnie zmienione ustawą z dnia 18 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 117, poz. 756), gdyż w pkt. 10 art. 8 rozszerzono zakres podmiotowy osób podlegających obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu ˝...oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby˝, oraz skreślono delegację ustawową dla pana jako ministra finansów. Zmiany te w sposób istotny wpłynęły na sposób naliczania składki na ubezpieczenie zdrowotne, gdyż co do zasad poboru tej składki zrównały osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby z innymi czynnymi zawodowo pracownikami i funkcjonariszami. Ustawodawca jednak nie był konsekwentny i nie dokonał stosownej zmiany w art. 30 cytowanej ustawy.
Później została uchwalona ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ale jej zakres podmiotowy i przedmiotowy dotyczy jedynie przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz przez osoby duchowne. Czyli jej zakres podmiotowy jest węższy, niż określony w art. 30 ustawy o podatku od osób fizycznych, tak jakby ustawodawca zapomniał o części podatników opodatkowanych ryczałtem.
W zaistniałej sytuacji prawnej policyjne organy podatkowe winny były zastosować przez analogię regulację prawną z art. 14 ustawy o zryczałtowanym podatku bądź znowelizowany art. 41 ust. 1a w związku z art. 41 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organa finansów - podatkowe Policji, nie chcąc stosować analogii, powinny zwrócić się do ustawodawcy o uzupełnienie tej luki prawnej. Na pewno w świetle prawodawstwa polskiego wyjaśnienia z kierowanego przez pana Ministerstwa Finansów nie są podstawą prawną do poboru podatku powyżej kwoty ustawowej.
Biorąc pod uwagę generalną zasadę, która przyświecała ustawodawcy przy wprowadzaniu nowego systemu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, czyli że żaden z obywateli nie poniesie dodatkowych skutków finansowych (składka na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne - odliczana od podatku dochodowego lub od ryczałtu/dochodu osób prowadzących działalność gospodarczą i duchownych, część składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, obciążająca osobę fizyczną, jest potrącana po ubruttowieniu wynagrodzenia, uposażenia itp.), prawidłowe byłoby zastosowanie ww. analogii.
Sądzę, iż bezprawnie finansowe organa Policji, będące zgodnie z ordynacją podatkową w przedmiotowym zakresie pana organami podatkowymi, naruszyły w sposób ewidentny zasady prawne, a ponadto dopuściły się naruszenia konstytucyjnej zasady praworządności i równości. Obywatel nie może ponosić konsekwencji finansowych, nie opartych na przepisach prawnych, z tytułu luk ustawowych czy też nieudolności ustawodawczej organów państwowych, a również z powodu naruszenia przepisów K.p.a., gdyż nie wydawane były i nie są wydawane decyzje - forma ta jest zbędna, gdy tytuł wykonawczy wynika z przepisu ustawy, a takowego w przedmiotowej sprawie nie ma, co uniemożliwia obywatelom dochodzenia swoich racji na sądowej drodze odwoławczej.
Ponadto sugestie zawarte w ww. piśmie, które otrzymała Komenda Główna Policji z pana ministerstwa, dotyczące braku uwag i opinii do projektu ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym winny być kierowane li tylko do władz KGP i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz organów prawnych tych instytucji, a na pewno żadnych konsekwencji finansowych z tytułu bezczynności tych organów nie powinien ponosić żaden obywatel, który pełnił służbę w Policji, czyli służbę dla dobra państwa polskiego.
Jednocześnie informuję, iż rzecznik praw obywatelskich również rozwiązanie kwestii opisanej w niniejszym wystąpieniu oraz działania organów finansów Policji uznał za naruszające konstytucyjną zasadę równości i będące w sprzeczności z założeniem, że wprowadzenie ubezpieczeń zdrowotnych nie uszczupli dotychczasowych dochodów, gdyż składka będzie odliczana od podatku dochodowego. W sprawie tej skierował pismo do pełnomocnika rządu ds. wprowadzania powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, uprzejmie proszę pana wicepremiera o spowodowanie niezwłocznego zaniechania bezprawnego działania organów finansowych Policji w zakresie zadań organu podatkowego oraz o udzielenie mi odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania pan podjął bądź podejmie w celu usunięcia ewidentnych luk prawnych zaistniałych w ustawach: o ubezpieczeniu zdrowotnym i ustawach podatkowych?
2. W jakiej formie oraz w jakim terminie nastąpi zwrot niesłusznie, bezprawnie pobranych przez organa finansów Policji kwot 7,5% ponad zryczałtowany podatek 20% od uposażeń otrzymywanych przez byłych funkcjonariuszy Policji po odejściu ze służby?
Nieusunięcie zaistniałej luki prawnej podważa zasadę równości obywateli wobec prawa i zaufania obywateli do państwa prawa, stawiając tę kategorię osób w gorszej sytuacji niż osoby z innych grup zawodowych.
Poseł Jerzy Zakrzewski
Gdańsk, dnia 14 czerwca 1999 r.