Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy o opłacie skarbowej z dnia 26 czerwca 1992
Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym do ustawy o opłacie skarbowej z dnia 26 czerwca 1992 r. (DzU nr 53, poz. 253 z późn. zm.) za czynności urzędowe związane ze sporządzaniem aktu małżeństwa pobierana jest opłata skarbowa, aktualnie w kwocie 50 zł.
Zmiany wprowadzone przez znowelizowane przepisy z dnia 24 lipca 1998 r. umożliwiają nupturientom ˝swobodny˝ wybór formy wyrażania woli zawarcia małżeństwa przed kierownikiem USC˝, duchownym kościoła lub związku wyznaniowego. W każdej z wymienionych możliwości obowiązują określone prawem czynności. Osoby zamierzające zawrzeć związek małżeński w formie wyznaniowej zwracając się do urzędu stanu cywilnego o wydanie zaświadczenia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa muszą spełnić określone warunki, aby małżeństwo wywołało skutki cywilnoprawne. Należą do nich: złożenie zapewnienia przewidzianego w art. 54 prawa o aktach stanu cywilnego, stosownych dokumentów (odpisy aktów urodzenia lub zgonu współmałżonka), oświadczeń dotyczących ich nazwisk po zawarciu małżeństwa i nazwiska ich dzieci oraz oświadczenia woli jednoczesnego zawarcia małżeństwa podlegającego prawu polskiemu. Po spełnieniu wymienionych czynności, zawarciu małżeństwa podlegającego prawu kościoła lub związku wyznaniowego oraz przesłaniu w ustawowym terminie odpowiedniego zaświadczenia zostaje sporządzony akt małżeństwa w księdze małżeństw USC. Także dotąd od osób zawierających związek małżeński w formie wyznaniowej pobierano wspomniane opłaty skarbowe za sporządzenie aktu małżeństwa. Dotyczy to w okresie obowiązywania ustawy, tj. od 15 listopada 1998 r., ok. 5500 opłat.
Zgodnie z wyjaśnieniami wicedyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru Ministerstwa Finansów pana Sławomira Presnarowicza, zawartymi w piśmie do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 lutego 1999 r., nie powinno się pobierać opłaty od sporządzenia aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej, gdy jest on sporządzany z urzędu, a nie na wniosek czy zgłoszenie dodatkowe zainteresowanej osoby.
W ślad za stanowiskiem Ministerstwa Finansów z 10 lutego 1999 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w piśmie do urzędów wojewódzkich z marca br. zaleciło urzędom skarbowym zwrot niesłusznie pobranych przez urzędy stanu cywilnego opłat skarbowych od osób, które zawarły związek małżeński w formie wyznaniowej. Tak więc osoby, które zawarły związek małżeński przed kierownikiem USC, za sporządzenie aktu małżeństwa zapłacą opłatę skarbową w kwocie 50 zł, a osoby, które zawarły związek małżeński w formie wyznaniowej, akt małżeństwa sporządzony mają z urzędu, czyli bezpłatnie, ponosząc jedynie opłatę ogólną w wysokości 1,5 zł od podania, oraz 5 zł od zaświadczenia o braku przeszkód do zawarcia małżeństwa.
Na tle powyższego rodzą się pytania:
1) Dlaczego za sporządzenie aktu małżeństwa zawartego w formie wyznaniowej i w urzędzie stanu cywilnego nie są pobierane opłaty skarbowe w tej samej wysokości?
2) Czy na pewno intencją rządu w okresie nowelizacji ustawy było stworzenie równych praw dla małżeństw zawieranych w USC i ˝wyznaniowych˝?
Poseł Zenon Kufel
Warszawa, dnia 7 kwietnia 1999 r.