Okres, w którym przyszło przeprowadzić restrukturyzację polskiego hutnictwa, jest wyjątkowo niekorzystny. Wynika to: -
Okres, w którym przyszło przeprowadzić restrukturyzację polskiego hutnictwa, jest wyjątkowo niekorzystny. Wynika to:
- po pierwsze, z faktu dekoniunktury tego przemysłu na świecie. Hutnictwo na całym świecie jest przemysłem, który cechuje się cyklicznością koniunktury. Szansę na przetrwanie w okresach kryzysowych mają tylko huty najlepsze, produkujące wyroby o wysokiej jakości i przy minimalnych kosztach. W takiej sytuacji są huty zachodnioeuropejskie i amerykańskie, które zostały zrestrukturyzowane wcześniej, a proces restrukturyzacji trwał kilkanaście lat przy stałej protekcjonistycznej pomocy rządów i organizacji rządowych, w tym przy lepszej koniunkturze. Stąd konieczność szybkiej restrukturyzacji i zarazem prywatyzacji tego sektora w okresie dekoniunktury na świecie oraz niedostatecznej ilości środków finansowych na ten cel, jak również w okresie schładzania polskiej gospodarki oraz polityki monetarnej (wzmacnianie złotówki) - wymaga szczególnych działań ochronnych i protekcjonistycznych ze strony rządu polskiego;
- po drugie, sytuację pogłębia liberalizacja i konieczność schodzenia ze stawkami celnymi na produkty stalowe, przy jednoczesnym zwiększonym ich dotowaniu przez kraje UE w sytuacji obecnej dekoniunktury.
Jednakże zdecydowanie sytuację pogarsza napływ na polski rynek po bardzo niskich cenach dumpingowych wyrobów hutniczych przede wszystkim ze Słowacji oraz Czech i państw byłego ZSRR, jak również koreańskich. Dotyczy to głównie blach, blach ocynkowanych i powlekanych. Stąd konieczność podjęcia pilnych działań antydumpingowych ze strony rządu, w szczególności w stosunku do wyrobów napływających przy okazji obniżenia stawek celnych, a nawet zerowych stawek, np. od 1 stycznia 1998 r. wprowadzono 0% stawkę preferencyjną wobec importowanych z Czech i Słowacji wyrobów klasyfikowanych do podgrupy 7210 70 taryfy celnej, co spowodowało napływ do Polski w okresie styczeń - wrzesień ponad 12 tys. ton wyrobów powlekanych ze Słowacji, Czech, państw byłego ZSRR i Korei. W wyniku tak nieprzemyślanych decyzji rządu, już zmodernizowane kosztem dużych nakładów, niektóre huty wstrzymały zimą produkcję.
Zastanawiając się nad przyczynami i celem takich działań rządu, nasuwają się dwa wnioski:
1. Jeżeli komuś z resortu ministra gospodarki zależy na tym, by przez takie działania obniżyć wartość polskich hut i przy okazji prywatyzacji tanio je sprzedać z góry uzgodnionemu inwestorowi zagranicznemu, to jest to działanie na niekorzyść Polski z określonymi konsekwencjami prawnymi i o to nie chciałbym pana ministra podejrzewać.
2. Jeżeli jest to efekt nadmiernej uległości wobec bezwzględnego lobbingu unijnego lub bezmyślność, z której korzystają głównie państwa nie będące członkami Unii, to wnoszę o natychmiastowe wprowadzenie ceł antydumpingowych.
Analizując fatalną sytuację polskiego hutnictwa i zagrożenia wynikające z wyżej przytoczonych faktów, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Czy Ministerstwo Gospodarki monitoruje i ma opracowany system szybkiego reagowania na niekontrolowany import na polski obszar celny wyrobów hutniczych w szczególności spoza krajów Unii Europejskiej, a jeżeli tak, to na czym on polega i jakie przynosi efekty?
2. Czy rząd polski posiada system ochrony - w okresie restrukturyzacji - polskiego rynku przed nadmiernym importem?
3. Czy istnieje koordynacja realizacji programów restrukturyzacyjnych w poszczególnych hutach? Jeżeli tak, to na czym polega?
4. Czy istnieją systemowe rozwiązania dotyczące spraw socjalnych w kontekście konieczności ograniczenia zatrudnienia powiązane z podobnymi w innych branżach, głównie górnictwem? Dotyczy to przede wszystkim regionu Śląska.
5. Czy istnieją systemowe rozwiązania ekonomiczno-finansowe wspierania restrukturyzacji, jak również kryteria i warunki takiego doboru inwestorów strategicznych w stosunku do hut prywatyzowanych, by istniała gwarancja utrzymania i modernizacji procesów produkcji, a nie ich likwidacji pod różnymi pretekstami, a jeżeli tak, to na czym one polegają?
6. Czy istnieją mechanizmy preferujące dostawy wyrobów z polskich hut na inwestycje, które realizowane są na mocy gwarancji rządowych lub udzielonych przez państwo koncesji?
7. W czasie ostatnich 2 posiedzeń Parlamentarnej Komisji Wspólnej Rzeczypospolitej Polskiej i Unii Europejskiej w Brukseli i obecnie w Warszawie odbyła się ciekawa dyskusja na temat restrukturyzacji polskiego hutnictwa. W czasie dyskusji prezentowano wiele różnych poglądów.
W tym kontekście stwierdzeń i własnych przykładów deputowanych Wielkiej Brytanii, iż całościowa restrukturyzacja hutnictwa wymaga nie tylko jednorazowych dotacji, lecz programu długofalowej pomocy głównie przy restrukturyzacji zatrudnienia ze strony Unii Europejskiej, uprzejmie proszę o informację, czy taki program pomocowy jest negocjowany z Unią, tak jak to miało miejsce w Anglii.
Poseł Bernard Szweda
Warszawa, dnia 30 marca 1999 r.