Interpelacje Poselskie

   Obecna taryfa celna wprowadzona w dniu 1 stycznia 1999 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. dla maszyn budowlanych takich jak np. spycharki gąsienicowe, ładowarki, równiarki, zgniatarki, koparki, walce drogowe, urządzenia podnoszące, tj. podstawowe maszyny używane na wszelkiego typu placach budów, przewiduje stawki celne ujęte w pozycjach od 8425 do 8430.

   Przykładowo stawki te wynoszą:

   1. z krajów UE, EFTA, CEFTA, LDC oraz Litwy, Łotwy i Estonii - 0%,

   2. konwencyjne (np. z USA, Rosji itd.) - 9%.

   Komponenty do tych maszyn obłożone są stawkami celnymi zasadniczo w analogicznym wymiarze, lecz szereg elementów importowanych z USA, nawet w wysokości 15%.

   Huta Stalowa Wola od wielu lat współpracuje z partnerami amerykańskimi, dostarczając na ten rynek m.in. produkowane u siebie spycharki gąsienicowe i ładowarki czołowe. Siłą rzeczy takie same komponenty montowane są w maszynach dostarczanych na rynek krajowy.

   Tzw. wsad importowy nie przekracza w naszym przypadku 30% ogółu kosztów materiałowych, niemniej jednak wspomniane stawki celne na komponenty z USA powodują wzrost kosztów produkcji maszyn wytwarzanych w kraju i ich niekonkurencyjność w stosunku do maszyn wytwarzanych w krajach UE, EFTY czy też CEFTY.

   Należy stwierdzić, że największe zagrożenie dla polskiego przemysłu maszyn budowlanych spowodowało niewprowadzenie jakichkolwiek ograniczeń w zakresie importu maszyn używanych. W ostatnim okresie spowodowało to niekontrolowany przywóz starych wyeksploatowanych, niejednokrotnie ponad dwudziestoletnich maszyn do robót ziemnych i urządzeń dźwigowych. Wynika to nie tylko z ww. regulacji celnych, lecz również z przepisów związanych z certyfikacją i dopuszczeniem do obrotu takimi maszynami.

   Wszystkie produkowane przez nas maszyny do robót ziemnych przeszły certyfikację i uzyskały znak bezpieczeństwa ˝B˝, tym samym są bezpieczne dla obsługi i otoczenia. Układarki rur będące dźwigniami bocznymi posiadają dopuszczenie Urzędu Dozoru Technicznego. Silniki stosowane w maszynach oraz oleje i smary są zgodne z wymogami ochrony środowiska, a więc przyjazne temu środowisku.

   Niestety przestarzałe maszyny nie spełniają ww. wymogów, gdyż w okresie, kiedy je produkowano, takie ograniczenia jeszcze nie występowały. Nagminnym zjawiskiem jest sprowadzanie maszyn polskich producentów dostarczonych do Czechosłowacji, Bułgarii, Rumunii, Węgier jeszcze jako krajów RWPG, a obecnie ponieważ są krajami CEFTY, stosuje się zerową stawkę celną. Zjawisko liberalizacji przepisów związanych z importem do Polski maszyn budowlanych ma miejsce od kilku lat. Widząc zagrożenia z tym związane, w styczniu 1996 r. Stowarzyszenie dla Rozwoju Krajowej Produkcji Maszyn Budowlanych skierowało do ówczesnego Departamentu Przemysłu w Ministerstwie Przemysłu i Handlu na ręce doradcy ministra pana Andrzeja Gorenia pismo z interwencją w tej sprawie i konkretnymi propozycjami regulacji prawnych.

   W przypadku przemysłu motoryzacyjnego istnieją ograniczenia w omawianej taryfie celnej. Np. pojazdy samochodowe używane powyżej 4 lat mają dwukrotnie wyższą minimalną opłatę celną niż do 4 lat, a ponadto istnieje zakaz importu samochodów osobowych starszych niż dziesięcioletnie. Dowodzi to niejednakowego traktowania poszczególnych branż.

   W związku z powyższym proszę o odpowiedź na pytania: Czy nie jest zasadne:

   1) wprowadzenie zakazu importu maszyn użytkowych powyżej 10 lat, a dla maszyn do 10 lat obowiązkowej certyfikacji na znak bezpieczeństwa ˝B˝ lub innej specjalnej dla maszyn używanych?

   2) wprowadzenie przepisu, w myśl którego maszyny sprowadzane przez zagranicznych wykonawców, podlegające odprawie celnej warunkowej na czas trwania kontraktu, powinny spełniać wymagania przepisów obowiązujących na terenie RP (np. aktualnie nie można zarejestrować samochodu nie posiadającego ważnej homologacji)?

   3) zwolnienie z opłat celnych za komponenty dostarczane do produkcji maszyn, w których udział wartości importowanych komponentów i materiałów jest nie większy niż 40% wartości ogółu komponentów i materiałów użytych do wyprodukowania danej maszyny?

   Wprowadzenie powyższych zasad byłoby z korzyścią nie tylko dla producentów, lecz również użytkowników maszyn i zwykłych obywateli naszego kraju, gdyż użytkowanie wyeksploatowanych maszyn to prosta droga do wzrostu i tak już dużej wypadkowości w budownictwie oraz zagrożenia dla powstania katastrof budowlanych.

   Poseł Andrzej Gargaś

   Warszawa, dnia 17 marca 1999 r.