Problem kryteriów, jakie muszą spełnić podmioty ubiegające się o wpis na listę Światowego Dziedzictwa
Problem kryteriów, jakie muszą spełnić podmioty ubiegające się o wpis na listę Światowego Dziedzictwa Kultury, wywołuje w ostatnim okresie duże zainteresowanie mieszkańców Sandomierza i miłośników nadwiślańskiego grodu w kraju i na świecie. Wiąże się to z odpowiedzią ministra kultury i sztuki na moje zapytanie poselskie w sprawie szans Sandomierza na wpis na tę listę, która została w niektórych środowiskach odczytana jako podważenie kwalifikacji Sandomierza do wpisania na tę zaszczytną listę. Jak jednak stwierdził to podczas XII posiedzenia Społecznego Komitetu Rewaloryzacji Zabytków i Rozwoju Sandomierza w dniu 14 marca 1999 r. podsekretarz stanu w Ministerstwie Kultury i Sztuki pan Jacek Weiss, odpowiedź tę należy odczytywać jedynie w charakterze wskazania, że Sandomierz w chwili obecnej nie spełnia kryteriów, gdyż muszą być podjęte stosowne działania, które utorują wpis na tę listę UNESCO. W związku z tym powstaje potrzeba rozpoznania, jakie to kryteria i wymogi musi spełnić Sandomierz, by do tego wpisania doszło. Sprawa jest tym bardziej aktualna, że problematyce tej ma być poświęcone XIII posiedzenie komitetu.
Dlatego też zapytuję panią minister:
1. Jakie kryteria musi spełniać miasto Sandomierz (w szerokim rozumieniu uwzględniającym też zespół krajobrazowy), by mogło skutecznie zabiegać o wpis na listę Światowego Dziedzictwa Kultury?
2. Gdzie te kryteria są określone i kto dokonuje tu wiążących ocen?
3. Jak przedstawia się w układzie porównawczym system kwalifikowania miast; czy można by to omówić na przykładzie porównawczym Kazimierza Dolnego i Sandomierza?
4. Jakie obowiązki w zakresie doprowadzenia do zakwalifikowania ciążą na władzach samorządowych, władzach państwowych i na organizacjach pozarządowych?
5. Jakie znaczenie mają w tym procesie oceny formułowane w środowisku naukowym?
6. Czy istnieje precyzyjna lista wymogów - w stosunku do istniejącego status quo - których spełnienie podlegałoby kontroli w procesie kwalifikowania Sandomierza na listę Światowego Dziedzictwa Kultury?
7. Jak kształtują się szanse Sandomierza w porównaniu z innymi miejscowościami lub obiektami zabiegającymi o taką kwalifikację?
8. Czy w procesie działań promocyjnych, w etapie zabiegania o wpis na listę, Sandomierz może liczyć na wsparcie pomocowe ze strony Rady Europy i Unii Europejskiej?
Poseł Jerzy Jaskiernia
Sandomierz, dnia 13 marca 1999 r.