Dokładnie pół roku temu weszła w życie uchwalona o rok wcześniej, bo 26 czerwca
Dokładnie pół roku temu weszła w życie uchwalona o rok wcześniej, bo 26 czerwca 1997 r., ustawa zmieniająca ustawę o gwarancjach wolności sumienia i wyznania oraz niektóre inne ustawy z zakresu prawa wyznaniowego (DzU z 1998 r. nr 59, poz. 375). Dokonała ona zmiany stanu prawnego w zakresie trybu regulacji spraw majątkowych między państwem a Kościołem prawosławnym oraz między państwem a zwłaszcza czterema kościołami protestanckimi: reformowanym, metodystycznym, baptystycznym i adwentystycznym. Pod rządami zmienionych ustaw wymienione kościoły mogą ubiegać się o zwrot przejętego w okresie powojennym majątku kościelnego przed - w przypadku Kościoła prawosławnego - Komisją Regulacyjną do Spraw Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, a w przypadku pozostałych kościołów: przed Międzykościelną Komisją Regulacyjną. Obie komisje mają zapewnić obiektywne i sprawne załatwianie wniosków rewindykacyjnych przy udziale przedstawicieli strony kościelnej i państwowej, czego nie przewidywał wcześniejszy stan prawny, statuujący wyłącznie postępowanie w przedmiotowych sprawach przed wojewodami. Gwarancją pełnego współuczestnictwa strony kościelnej w decydowaniu w sprawach rewindykacyjnych jest przyjęta w ustawie zasada parytetu co do reprezentacji w komisji regulacyjnej ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz Kościoła, którego rozstrzygana sprawa dotyczy. Ustawa mówi, iż w przypadku komisji dotyczącej Kościoła prawosławnego zasiadać w niej będzie po dwóch przedstawicieli ministra oraz prawosławnego metropolity warszawskiego i całej Polski. W przypadku Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej sprawami poszczególnego Kościoła zajmować się będzie zespół orzekający, w skład którego wchodzi po dwóch przedstawicieli ministra oraz kościoła, ˝którego wniosek dotyczy˝.
Powołanie wymienionych komisji regulacyjnych, działających obok istniejących od pewnego czasu podobnych komisji do spraw Kościoła katolickiego, Kościoła Luterańskiego oraz Gmin Wyznaniowych Żydowskich, stworzy okazję do ostatecznego załatwienia licznych zaszłości majątkowych w obszarze stosunków państwo - kościoły i inne związki wyznaniowe.
Do chwili obecnej, mimo upływu długiego czasu od stania się powołanej ustawy prawem, dwie komisje, o których mowa, nie ukonstytuowały się. Nie wydano dotychczas przewidzianych w ustawie i warunkujących powołanie komisji, dwóch - jak mówi ustawa - zarządzeń (chyba pod rządami nowej konstytucji: rozporządzeń) ministra spraw wewnętrznych i administracji określających szczegółowy tryb postępowania regulacyjnego i spraw z tym związanych. Chodzi o:
1) zarządzenie ministra odnoszące się do Komisji Regulacyjnej do Spraw Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, które ma powstać w porozumieniu z prawosławnym metropolitą warszawskim i całej Polski,
2) zarządzenie ministra odnoszące się do Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej, które ma powstać w porozumieniu z władzami Kościoła Ewangelicko-Reformowanego w RP, Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego w RP, Kościoła Chrześcijan Baptystów w RP oraz Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP.
Opracowanie zarządzeń nie wydaje się być sprawą skomplikowaną, zważywszy, że poszczególne regulacje muszą być w treści identyczne (uwzględniające konstytucyjną zasadę równouprawnienia kościołów) z rozwiązaniami przyjętymi w stosownych zarządzeniach odnoszących się do już istniejących komisji regulacyjnych.
W związku z powyższym zapytuję pana ministra:
1. Na jakim etapie przygotowań są projekty wymienionych powyżej dwóch zarządzeń? Czy ich regulacje były już uzgadniane z władzami właściwych kościołów?
2. Kiedy powyższe akty wykonawcze zostaną przez pana ministra podpisane?
3. Na kiedy pan minister planuje ukonstytuowanie Komisji Regulacyjnej do Spraw Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oraz Międzykościelnej Komisji Regulacyjnej?
Poseł Tadeusz Jacek Zieliński
Warszawa, dnia 29 grudnia 1998 r.